Cehennemağzı Mağaraları

Efsaneye göre Herakles, Kral Eurystheus’un verdiği on iki görevden en zorunu burada tamamladı: Hades’in ülkesine indi ve cehennemi bekleyen üç başlı köpek Kerberos’u yeryüzüne çıkardı. Karadeniz Ereğli’nin kent merkezinde yan yana duran üç mağara bu anlatıyla anılır. Yöre halkı onlara Cehennemağzı der.

Genel bilgi

Mağaralar, antik dönemde Acheron Vadisi diye bilinen bölgededir ve Roma ile Bizans dönemlerinde kullanılmıştır. Arkeolojik yayınlarda kehanet mağaraları adıyla da geçerler. Ereğli’nin geçmişi yaklaşık MÖ 2500’e uzanır; kentin adı da Herakles’ten gelir. Sonraki dönemlerde aynı adı taşıyan başka kentlerden ayırmak için buraya Herakleia Pontika, yani Karadeniz Ereğlisi dendi.

İsimle ilgili bir rastlantı da anlatılır: 1829’da yanan taşın, yani maden kömürünün Ereğli’de bulunması, cehennem çağrışımıyla ilginç bir biçimde örtüşür.

Doğal özellikler

Mağaralar volkanik kayaların tüfünde açılmıştır. Tüf, volkan külünün sıkışıp sertleşmesiyle oluşan yumuşak bir kayadır. Mağaralar bu yapısıyla doğal oluşumlardır; insanlar kayayı oyup genişleterek onları kullanılır duruma getirdiği için aynı zamanda yapay bir yanları da vardır.

Kilise Mağarası

Birinci mağara iki bölümden oluşur. İlk bölümün zemini bitki ve geometrik desenli bir mozaikle kaplıdır; mozaik, küçük taş parçalarının yan yana dizilmesiyle yapılan döşemedir. İkinci bölümün doğu duvarında küçük bir apsis açılır ve önünde kademeli basamaklar sıralanır. Hıristiyanlığın yayıldığı, ama yasak olduğu ilk yıllarda burası gizli ibadet yeri olarak kullanılmıştır. Sütunlar, sütun başlıkları, mozaik zemin ve kandil yuvaları Erken Hıristiyanlık motifleri taşır.

Herakles Mağarası

İkinci mağaraya, yol kenarında yaklaşık on metre yüksekliğindeki bir yamacın dar girişinden girilir ve üç basamaklı dikey bir merdivenle inilir. Yaklaşık 400 metrekarelik alanı iki fil ayağı taşır; fil ayağı, kalın ve tıknaz bir taşıyıcı ayaktır.

Anlatıya göre Kerberos yeryüzüne çıkıp mağaranın önünde havlarken ağzından düşen köpükler, akonit denen zehirli bitkiye can verdi. Herakles’in görevini burada tamamlamasının şükranı olarak şehre onun adı verildi. Yöre halkı bu mağarayı Koca Yusuf Mağarası diye de anar.

Ayazma Mağarası

Üçüncü mağara diğer ikisinden daha geniştir ve iki salondan oluşur. Salonlardan birini kaplayan taban suyu kutsal sayılmış, geçmişte sarnıç, yani su deposu olarak da işlemiş; öbür iki mağaranın ve çevrenin su ihtiyacını karşılamıştır. Girişin sol yanındaki alan festivallerde klasik müzik dinletileri için kullanılır.

Ziyaret

Mağaralar Karadeniz Ereğli Müzesi’ne bağlı bir ören yeridir ve kent merkezindeki Uzunmehmet Mahallesi’ndedir. Güncel ziyaret durumu, saatler ve ücretler için muze.gov.tr’deki sayfaya bakın. Müzekart T.C. vatandaşları için geçerlidir.