Rumeli Hisarı

Boğaz'ın Avrupa kıyısında, suyun hemen kenarında üç büyük kule ve onları birbirine bağlayan surlar yamacı aşağı doğru iner. Sarıyer'in Rumelihisarı semtindeki bu kale, karşı kıyıdaki Anadolu Hisarı'yla aynı hatta kurulmuştur; ikisi birlikte boğazdan geçen gemileri denetleyebiliyordu. Yaklaşık 30 dönümlük bir alana yayılan yapı bugün Hisarlar Müzesi'nin parçasıdır; aynı müzenin çatısı altında Yedikule Hisarı ile Anadolu Hisarı da yer alır.

Tarihçe

Fatih Sultan Mehmed kaleyi 1452'de, İstanbul'u kuşatmadan önce yaptırdı. Amaç, kuşatma başlayınca şehre boğazın kuzeyinden gelecek yardımı kesmek ve olası saldırıları savuşturmaktı. Mart'ta başlayan çalışma ağustosta bitti; kale, birkaç ay gibi çok kısa bir sürede, usta, işçi ve nakliyecilerin birlikte çalışmasıyla ayağa kalktı. Ahşap malzeme İzmit ve Karadeniz Ereğlisi'nden gelirken taş, Anadolu'nun çeşitli bölgelerinden taşındı. Çevredeki harap Bizans yapılarından sökülen devşirme taşlar, yani yeniden kullanılan eski yapı parçaları da duvarlara girdi.

Fetihten sonra kale askeri önemini yitirdi. 16. yüzyılda hapishane olarak kullanıldı, 1746'daki bir yangın yapıyı harap bıraktı; III. Selim döneminde onarım gördü. İstanbul'un fethinin 500. yılı için 1953'te büyük bir restorasyon yapıldı ve kale 1968'de müze olarak ziyarete açıldı.

Öne çıkan yapılar

Kale üç büyük ve bir küçük kuleden oluşur. Büyük kuleler Fatih'in vezirlerinin adını taşır: Saruca Paşa, Halil Paşa ve Zağanos Paşa kuleleri; küçük olanı Küçük Zağanos Paşa Kulesi'dir. Büyük kulelerin yüksekliği 21 ile 28 metre arasında değişir ve ahşap katları günümüze ulaşmıştır. Surlarda ayrıca 13 burç bulunur; burç, duvardan dışarı taşan ve savunmada gözetleme ile atış yeri olarak kullanılan çıkıntıdır. Ana girişler Dağ, Dizdar, Hisarpeçe ve Sel kapılarıdır; Mezarlık Kapısı ise yardımcı girişi sağlar.

Saruca Paşa Kulesi'nde akustiğiyle dikkat çeken bir oda ve hapishane yıllarından kalan duvar yazıları görülür. Zağanos Paşa Kulesi'nde erken dönem Türkçesiyle yazılmış bir yazıt vardır. Müzede kapalı sergi salonu bulunmaz, teşhir bahçede yapılır: toplar, gülleler, pişmiş toprak ve taş eserlerin yanında Haliç'e gerildiği söylenen zincirden bir parça da bu eserler arasındadır. Restorasyon sırasında eklenen açık hava tiyatrosu, yaz aylarında çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapar.

Ziyaret

Bahçedeki üç seyir terasından Boğaz görülür; bahçenin bitki örtüsü mevsime göre değişir. Açılış saatleri ve ücretler için resmi sayfaya bakın. Müzekart T.C. vatandaşları için geçerlidir. Beşiktaş'tan İETT otobüsleriyle gidilebilir.