Aziz Nikolaos Kilisesi

Çocukların ve denizcilerin koruyucusu sayılan Aziz Nikolaos, yani Noel Baba efsanesinin çıkış noktası, kuzeyin karlı ülkelerinde değil Akdeniz kıyısında, kar yağmayan Demre'de aranmalıdır. Antalya'nın Demre ilçesinde, antik Myra'nın bir zamanlar piskoposluk yaptığı topraklarda yükselen kilise, onun adına kurulmuş ve zamanla birbirine eklenen yapıların bir kompleksi hâline gelmiştir. Duvarlarında azizin mucizelerinin resmedildiği kilise, 2000 yılından beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alır.

Tarihçe

Aziz Nikolaos, 3. yüzyılın ikinci yarısında Patara'da doğdu ve Myra'da piskoposluk yaptı. Ölümünden sonra saygınlığı o kadar büyüdü ki, Myra halkı önce adına bir anıt, ardından büyük bir bazilika yaptırdı. Şehir 5. yüzyılda Likya eyaletinin başkentiydi ve Myra başpiskoposu, Anadolu'nun ikinci büyük dinî otoritesi sayılıyordu; bu durum azizin anısına olan ilgiyi daha da artırdı.

Bazilika depremler ve akınlar yüzünden 8. yüzyılda ağır hasar gördü. 9. yüzyılda yerine kubbeli bir kilise yapıldı. 11. yüzyılda Orta Bizans çağında yeni eklemeler geldi; bunların en önemli onarımı 1042'de İmparator IX. Konstantinos ile eşi Zoe'ye bağlanır. Kilisenin freskleri ve taban mozaiklerinin çoğu bu dönemden kalmadır. Sonraki en kapsamlı onarım, 1862'de Rus Çarı I. Nikolay tarafından yapıldı; çan kulesi ve omurgalı yeni orta kubbe bu müdahalenin ürünüdür ve özgün plandan epeyce ayrılır.

Mimari

Bugünkü kilise, özgün temellerin üzerinde farklı çağlarda kurulmuş birçok yapının bileşimidir. Bu yüzden tek bir plandan çok, katman katman büyümüş bir topluluk gibi görünür. Mimari üslubu ve süslemeleriyle Orta Bizans döneminin seçkin örneklerinden sayılır. İçeride balık pulları ve akanthus (bir Akdeniz bitkisi olan ayı pençesi) yapraklarıyla bezeli Roma dönemi lahdi durur; azizin sonsuz uykusuna burada yattığı düşünülür. Duvarlardaki resimler, Nikolaos'a atfedilen mucizeleri anlatır.

Kalıntıların öyküsü

1087'de İtalya'nın Bari kentinden Kudüs yolundaki tüccarlar Myra'da durdu, mezarı açtı ve kalıntıların bir bölümünü götürdü. Bu parçalar bugün Bari'de azizin adına yapılan San Nicola Bazilikası'nda saklanır. Azizin olduğu düşünülen bazı kemikler ise Antalya Müzesi'nde sergilenir.

Ziyaret

Ziyaret koşulları değişebilir; güncel bilgi için resmi sayfaya bakın. Müzekart T.C. vatandaşları için geçerlidir. Myra'nın liman kenti Andriake ve oradaki Likya Uygarlıkları Müzesi aynı bölgede yer alır.