Cumhuriyet Müzesi

Ulus'taki iki katlı kesme taş yapının Genel Kurul salonunda 15-20 Ekim 1927 günlerinde Nutuk okundu. Mustafa Kemal Atatürk'ün Millî Mücadele ve Cumhuriyet'in kuruluşunu anlattığı bu uzun söylev altı gün, toplam 36 saat 33 dakika sürdü. Salon bugün, Cumhuriyet Müzesi adıyla ziyaret edilen binanın en önemli bölümlerinden biridir.

Tarihçe

Bina 1923'te mimar Vedat Tek tarafından Cumhuriyet Halk Partisi'nin toplantı yeri olarak inşa edildi. İlk TBMM binası meclise yetmeyince Atatürk'ün talimatıyla meclis binası olarak düzenlendi ve 18 Ekim 1924'te bu görevine başladı. Yaklaşık 36 yıl, 27 Mayıs 1960'a kadar II. TBMM binası olarak çalıştı. Meclis 1961'de yeni binasına taşınınca yapı, 1961-1979 arasında Merkezî Antlaşma Teşkilatı'na (CENTO) tahsis edildi ve bu örgütün genel merkezi oldu. CENTO kapanınca Kültür Bakanlığı'na devredildi; restorasyondan sonra 30 Ekim 1981'de Cumhuriyet Müzesi olarak kapılarını açtı.

Mimari

Vedat Tek'in yapısı, 20. yüzyıl başında Selçuklu ve Osmanlı öğelerini yeniden yorumlayan Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın özelliklerini taşır: kemerli pencereler, çini kaplı cepheler, geniş saçaklar ve tavanlarında el çizimi Osmanlı ile Selçuklu motifleri bulunan ahşap kaplamalar. Üst katta Başbakanlık çalışma odası, Cumhurbaşkanlığı çalışma odası ve kabul salonu, Meclis Başkanlığı odası ile idari odalar yer alır. Tavanlardaki el çizimi bezemeler ve avizeler dikkat çeker; odalar dönemin fotoğraflarına bakılarak düzenlenmiştir.

Girişin karşısındaki Genel Kurul salonu 1924'ten 1960'a kadar TBMM Genel Kurulu olarak kullanıldı. Seçim dönemlerinde milletvekili sayısı 610'a ulaşıyordu; salonda 116 sıra vardır. Bu salonda Atatürk ilke ve devrimlerinin yasalaştığı, çağdaş kanunların çıkarıldığı, önemli antlaşmaların yapıldığı ve çok partili sisteme geçildiği anlatılır.

Sergi ve ziyaret

Müzede fotoğraflar, belgeler ve vitrinlerde sergilenen eşyalarla Atatürk ilkeleri, siyasal ve toplumsal devrimler ile ekonomi ve sanayideki gelişmeler anlatılır. Girişin sağındaki odalarda 36 yıllık dönemde görev yapan ilk üç cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü ve Celal Bayar'ın kişisel eşyaları sergilenir; Atatürk'ün 10. Yıl Nutku'nu okurken kullandığı mikrofon da koleksiyondadır. Cumhuriyet Müzesi, Türkiye'nin ilk Çocuk Dostu Müzesi olarak çocuklara yönelik bir anlatım dili benimsemiştir.

Hemen yakınında ilk meclis binası olan Kurtuluş Savaşı Müzesi bulunur; Ankara Palas ve Julianus Sütunu da aynı çevrededir. Güncel ziyaret bilgisi için resmi sayfaya bakın. Müzekart T.C. vatandaşları için geçerlidir.