Ankara Roma Hamamı

Ankara'nın Ulus semtinde, Çankırı Caddesi'nin batı kenarında, yol seviyesinden yaklaşık 2,5 metre yukarıda geniş bir platform uzanır. Trafiğin aktığı caddenin hemen yanındaki bu yükselti, Roma çağı Ankara'sının kamu yapılarından birinin, bir hamamın kalıntısını taşır. Ulus Meydanı'na yaklaşık 400 metre uzaklıktadır. Bugün açık hava müzesi olarak gezilir.

Tarihçe

Hamam, Septimius Severus'un oğlu İmparator Caracalla'nın hüküm sürdüğü MS 212-217 yılları arasında, sağlık tanrısı Asklepios adına yaptırıldı. Kazılarda bulunan sikkeler tarihi doğruluyor. Yapının inşasını üstlenen ve kentin önde gelenlerinden biri olan Tiberius Julius Justus Julianus'un adı birkaç yazıtta geçer. Sikkeler hamamın yaklaşık beş yüzyıl kesintisiz kullanıldığını ve zaman zaman onarıldığını da gösterir.

Hamamın bulunduğu platform doğal bir yükselti değil, bir höyüktür. 1938'de başlayan kazılarda en üstte Roma çağı, kısmen Bizans katı ve Selçuklu izleri, onun altında ise Frig yerleşmesinin kalıntıları saptandı. Hamamın büyük bölümünü ortaya çıkaran çalışmalar 1940-1943 arasında yapıldı.

Mimari

Yapı taş ve tuğladan örülmüştür ve yaklaşık 80 x 130 metrelik bir alanı kaplar. İki ana parçası vardır: palaestra ve kapalı hamam bölümleri. Palaestra, Roma hamamlarında beden eğitimi ve güreş için ayrılmış açık avludur. Girişi Çankırı Caddesi'ndedir; avluyu sütunlu bir revak (örtülü, sütunlarla taşınan yürüyüş yolu) çevreler. Sağ taraftaki sütunlu yolda üzerinde yazıt bulunan, bir kısmı dört köşeli, bir kısmı yuvarlak çok sayıda sütun durur.

Palaestra'nın kuzeydoğusunda Sütunlu Cadde uzanır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında Çankırı Caddesi yapılırken ortaya çıkan bu yol, MS 3. yüzyıl dolaylarında Korint başlıklı mermer sütunlarla döşenmiş ve kentin kutsal alanı olan Augustus Tapınağı'na çıkmıştır. Caddede 2007-2011 arasında yapılan kazılarda yola açılan dükkânların mimarisi ve devasa bir imparator heykeli bulundu.

Açık hava müzesi

1997 ile 2001 arasındaki çalışmalarla kalıntı alanı, yaklaşık 65.000 metrekarelik bir açık hava müzesine dönüştürüldü. Alanda yaklaşık 1000 taş eser, mezar steli, yazıtlı levha ve mimari parça olmak üzere üç ana grupta sergilenir. Palaestra'nın güney kanadında çoğu Roma ve Bizans dönemine ait mezar stelleri, kuzey kanadında yazıtlı bloklar, kaideler ve su künkleri, doğu kanadında sunaklar ve öteki mimari parçalar, orta bölümde ise lahitler ve aslan heykelleri yer alır.

Ziyaret

Alana Ulus yönüne giden toplu taşıma araçlarıyla ulaşılır. Güncel ziyaret bilgisi için resmi sayfaya bakın. Müzekart T.C. vatandaşları için geçerlidir. Yakında Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Ankara Cumhuriyet Müzesi ve Ankara Etnografya Müzesi bulunur.