Silifke yakınındaki Ayatekla (Meryemlik), Azize Thekla'nın sığındığı mağara ve üzerindeki kilise kalıntılarıyla Anadolu'nun erken Hristiyan hac yerlerindendir.
Ayatekla (Meryemlik) Ören Yeri, Türkiye, Mersin konumunda bulunan bir yerdir (Kutsal alan).
Ayatekla Ören Yeri, Mersin'in Silifke ilçesinde, ilçe merkezine yaklaşık dört kilometre uzaklıkta yer alır; Meryemlik adıyla da bilinir. Bakanlık ve Kültür Portalı onu Anadolu'da Hristiyanlığın en eski ve en önemli merkezlerinden biri olarak tanıtır.
Tarihçe
Meryemlik'in öyküsü, Azize Thekla'nın (Aya Tekla) bu yöreye gelişiyle başlar. Kültür Portalı, on yedi yaşındaki Tekla'nın Aziz Pavlus'un vaazlarından etkilenerek kendini inanca adadığını, Konya ve Yalvaç'ta öğretiyi yayarken putperestlerin baskısıyla karşılaştığını ve öldürüleceğini öğrenince Seleucia'ya (Silifke) gelip bir mağaraya sığındığını anlatır. Bakanlığın İngilizce sayfası ise Pavlus'un Yalvaç'a giderken Silifke yöresini Hristiyanlaştırma işini ona verdiğini söyler; iki anlatım ayrıntıda ayrılır. Her iki kaynak da Tekla'nın bu mağarada kaybolduğuna inanıldığını belirtir. Mağara onun ardından kutsal sayıldı, Hristiyanlık MS 312'de serbest bırakılana dek gizli ibadet yeri olarak kullanıldı ve MS 4. yüzyılda kiliseye çevrildi.
Bakanlık ve Portal, alanın en parlak dönemini İmparator Zenon zamanında MS 4-5. yüzyıllara yerleştirir. Bakanlığın İngilizce sayfasına göre Aya Tekla Kilisesi Zenon tarafından Tekla adına yaptırılmıştır. Akademik yazında bu tarihleme daha temkinli işlenir: Arabella Cortese, Seleucia dergisindeki makalesinde alanda bulunan tuğla damgalarının 5. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmesinin tartışmalı olduğunu, ancak bunun Zenon'un alandaki yenileme çalışmalarına verdiği destekle ilişkili olabileceğini yazar. Tekla, Katolik Kilisesi'nde 23 Eylül, Ortodoks Kilisesi'nde 24 Eylül günü anılır.
Öne çıkan yapılar
Kültür Portalı'na göre bugün alanda Azize Tekla Yer Altı (Mağara) Kilisesi, mağaranın üstünde yalnızca apsisinin bir kısmı ayakta kalan Azize Thekla Kilisesi, Kuzey Kilise, hamam, çok sayıda sarnıç, mezarlık ve şehir suru kalıntıları görülebilir. Bakanlığın İngilizce sayfası da Kuzey Kilise, hamamlar, sarnıçlar, mezarlıklar ve sur parçasını sayar.
Cortese, bazilikanın çevresindeki duvarlı kutsal alanın (temenos) içinde birkaç sarnıç bulunduğunu yazar; kuzeydoğudaki 3 numaralı sarnıç yaklaşık 11,40 x 14,40 metredir. Aynı makale, kilisenin güney yanından alttaki mağaraya, yani Thekla'nın kutsal mekânına inen bir koridor bulunduğunu, kutsal suyun hac merkezindeki öneminin ise ikinci yüzyıla ait Thekla ve Paulus'un Eylemleri ile anonim bir yazarın beşinci yüzyılda kaleme aldığı Azize Thekla'nın Yaşamı ve Mucizeleri adlı metinlerden izlenebildiğini anlatır. Makale, alanın planı ve hamam kalıntıları için Herzfeld ve Guyer'in eski kazı çalışmalarından yararlanır.
Ziyaret
Açılış saatleri ve giriş koşulları için resmî sayfaya bakın. Bakanlık sayfasında Müzekart geçerliliği belirtilmemiştir.
Galeri
Sık sorulan sorular
Ayatekla nerede?
Azize Thekla kimdir?
Mağara ne zaman kiliseye çevrildi?
En parlak dönemi hangisidir?
Alanda neler görülür?
Müzekart geçerli mi?
Kaynaklar (13)
- Silifke Ayatekla Örenyeri / Silifke Ayatekla Archaeological Site (TR ve EN sayfalar) — T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Müzeler ve Örenyerleri
- Ayatekla Ören Yeri - Mersin (kaynak: Mersin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü) — T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Kültür Portalı
- Meryemlik Azize Thekla Hac Merkezi'nde Kutsal Su ve Tedavi Uygulamaları (A. Cortese), Seleucia XII, 2022, 27-51 — Seleucia dergisi (DergiPark), Olba Kazısı Serisi
- Aya Tekla Church (Wikidata Q792822, P625) — Wikidata
Fotoğraf kaynakları
- Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons (yeniden boyutlandırıldı)
- Fotoğraf: Cobija, CC BY-SA 3.0 — Wikimedia Commons (yeniden boyutlandırıldı)
- Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons (yeniden boyutlandırıldı)
- Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons (yeniden boyutlandırıldı)
- Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons (yeniden boyutlandırıldı)
- Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons (yeniden boyutlandırıldı)
- Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons (yeniden boyutlandırıldı)
- Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons (yeniden boyutlandırıldı)
- Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0 — Wikimedia Commons (yeniden boyutlandırıldı)