Avanos yakınındaki Özkonak, İdiş Dağı'nın kalın tüf katmanına oyulmuş bir yeraltı şehridir; katları birbirine bağlayan dar ve uzun delikleriyle komşularından ayrılır.
Özkonak Yeraltı Şehri, Türkiye, Nevşehir konumunda bulunan bir yerdir (Yeraltı şehri).
Özkonak'ta bir odanın girişi taşla kapatıldığında içeriye hava, yaklaşık beş santimetre çapında ince ve uzun delikler yoluyla girer. Avanos'tan 14 kilometre ötede, Özkonak kasabasındaki bu yeraltı şehri, Kapadokya'nın yüzlerce yeraltı yerleşiminden biridir ve Kaymaklı ile Derinkuyu'dan bu ayrıntıyla ayrılır.
Kapadokya'da yeraltı yerleşimleri
Bölgede büyüklü küçüklü 150 ile 200 arasında yeraltı yerleşimi olduğu tahmin edilir; ilçe ve köylerdeki kayalık yerleşimler sayıldıkça bu sayı artabilir. Çoğu yumuşak tüfün oyulup derin mağaralar açılmasıyla yapılmıştır. Amaç, orada yaşayanlara güvenli bir ortam sağlamaktı. Birbirine bağlanan oda ve galeriler bir labirenti andırır ve düşmanın ilerleyişini yavaşlatırdı. Özkonak bu mimari anlayışın tipik bir örneğidir.
Yapı ve özellikler
Şehir, İdiş Dağı'nın kuzey yamaçlarında, volkanik tüf katmanlarının özellikle kalın olduğu bir yerde oyulmuştur. Geniş alanlara yayılan galeriler tünellerle birbirine bağlanır. Katlar arası haberleşme için açılmış dar ve uzun delikler, odalar kapatıldığında havalandırmayı da sağlar. Öteki yeraltı şehirlerinde olduğu gibi burada da hava bacaları, su kuyuları, şırahaneler (üzüm sıkma yerleri) ve sürgü taşları vardır. Sürgü taşı, bir geçidi yuvarlanarak kapatan iri, yassı kaya diskidir.
Yeraltı şehri henüz tümüyle temizlenmemiştir; şimdiye kadar temizlenen kısım geniş alanlara yayılır.
Ziyaret
Özkonak'a Nevşehir ya da Kayseri havalimanına uçup karayoluyla Ürgüp üzerinden ulaşılır. Saatler ve ücretler değişebilir; güncel bilgi için muze.gov.tr'deki sayfaya bakın. Müzekart T.C. vatandaşları için geçerlidir.
Sık sorulan sorular
Özkonak Yeraltı Şehri nerede?
Kaymaklı ve Derinkuyu'dan farkı nedir?
Sürgü taşı ne işe yarar?
Yeraltı şehrinin tamamı gezilebilir mi?
Kaynaklar (3)
- Özkonak Yeraltı Şehri / Özkonak Underground City (TR ve EN sayfalar) — T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Müzeler ve Ören Yerleri
- Özkonak Yer Altı Şehri - Nevşehir, Gezilecek Yerler — T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Portalı (kaynak: muze.gov.tr broşürü)
- Özkonak Yeraltı Şehri (Wikidata Q118868223) — Wikidata