Sivas Atatürk ve Kongre Müzesi

Sivas'ta Taşlı Sokak'taki üç katlı, iç avlulu bina bir okul olarak yapıldı; 1919'un eylülünde ise Mustafa Kemal ve arkadaşlarının günlerce çalıştığı bir karargâha ve bir kongre salonuna dönüştü. Bugün kongrenin toplandığı salon ile Mustafa Kemal'in çalışma ve dinlenme odaları, kongre günlerindeki düzenine yakın biçimde korunuyor.

Tarihçe

Dönemin Sivas Valisi Mazlum Paşazade Mehmet Memduh Bey, binayı 5 Ekim 1892'de Mülkî İdadî, yani devlet ortaöğretim okulu olarak yaptırdı. Okul 1911'de Vilayet-i Sultanisi (vilayet lisesi) adını aldı. Birinci Dünya Savaşı sonrasında işgallere karşı örgütlenen Millî Mücadele'nin önemli duraklarından biri olan Sivas Kongresi, 4-11 Eylül 1919'da bu binada toplandı. Mustafa Kemal ile Heyet-i Temsiliye (kongrede oluşan, hareketi yöneten temsilciler kurulu) 2 Eylül-18 Aralık 1919 arasında, 108 gün boyunca binayı karargâh olarak kullandı.

1924'te yapı Sivas Lisesi'ne tahsis edildi ve 1981'e kadar okul olarak kullanıldı. Onarım, teşhir ve tanzim çalışmalarından sonra 1983'te Sivas Atatürk Etnografya ve Kongre Müzesi adıyla ziyarete açıldı. Yapı 2016'dan itibaren Sivas Müzesi'ne bağlı Atatürk ve Kongre Müzesi olarak çalışıyor.

Mimari

On dokuzuncu yüzyıl Geç Osmanlı sivil mimarisinin iyi örneklerinden sayılan yapının dış cepheleri taştan, iç mekânları ise ahşaptır. İç avlu etrafında üç kat yükselir.

Sergi ve ziyaret

Koleksiyonda Atatürk'ün ve kongrenin izini taşıyan 41 etnografik eser yer alır; Mustafa Kemal'in kongre sırasında kullandığı çalışma masası bunların arasındadır. Zemin katta Mondros Mütarekesi (Birinci Dünya Savaşı sonrası imzalanan ateşkes) ve işgaller, basın yayın faaliyetleri, haberleşme ve Samsun'dan Sivas'a uzanan yol gibi konulara ayrılmış odalar ile bir belgesel odası, çocuk odası, kütüphane ve konferans salonu bulunur. Birinci katta Mustafa Kemal'in kaldığı oda, Kongre Salonu ve Manda ve Himaye sorununu (ülkenin yönetiminin bir yabancı devlete bırakılması önerisini) konu alan bölüm yer alır. Millî Mücadele'de kadınlara ayrılmış sergi odası ile Sivas halkının kongreyle ilişkisini anlatan bölüm de buradadır. Telgraf odası, kongre tutanaklarının saklandığı salon, merkezi Sivas'ta kurulan Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti'nin bildirileri ve İrade-i Milliye gazetesinin basıldığı matbaa makinesi ile gazete nüshaları da gösterilir.

Müze Sivas kent merkezindedir; yakınında Sivas Arkeoloji Müzesi ve Aşık Veysel Müzesi bulunur. Güncel ziyaret bilgisi için resmi sayfaya bakın. Müzekart T.C. vatandaşları için geçerlidir.